Erzurum Kongresi’nin Bilinmeyenleri ve Önemi

erzurum kongresi önemi

Erzurum Kongresinin Yapıldığı Bina

Erzurum Kongresi’nin yapıldığı bina. 1864’de yapılmıştır. Ermeni yatılı kız okulu olarak kullanılan bina cumhuriyet öncesinde satın alınarak devlete kazandırılmıştır. Erzurum Kongresinin yapıldığı bina günümüzde Kongre Müzesi ve Resim Heykel ve Galerisi Müdürlüğü olarak kullanılmaktadır.

Mondros Ateşkes Antlaşmasının 24.maddesinde geçen “6 doğu vilayetinde bir karışıklık çıkarsa, o illerin derhal güvenliği sağlanması adına işgal edilecektir” ifadelerini hepimiz biliriz. İşte Erzurum Kongresi, Sömürgeciler tarafından bir oldu bitti ile uygulamaya geçirilmeye çalışılan bu senaryoya karşın, “Vatan Bir Bütündür Parçalanamaz” şuuruyla yakılan bir bağımsızlık meşalesidir. 

Erzurum Kongresi’ne Gazi Mustafa Kemal Paşa öncülüğünde Erzurum, Sivas, Van, Bitlis, Trabzon, Muş, Erzurum, Trabzon, Erzincan, Sivas, Giresun, Rize, Ağrı, Bingöl, Bayburt, Artvin, Tunceli, Gümüşhane, Ordu, Tokat, Amasya, Bitlis, Siirt ve Van illerinden Temsil Heyeti dahil 63 delege katılmıştır.

Erzurum Kongresinde Hangi Kararlar Alındı?

Erzurum Kongresi tamamen bölgesel bir amaçla toplanmasına rağmen alınan kararlara baktığımızda bütün ülkeyi ilgilendiren ulusal çapta bir kongreye dönüşmüştür.

Şu kararlar alınmıştır.
1. Vatan bir bütündür bölünemez. (Bu madde ile tüm yurdun işgalcilerden temizleneceği belirtiliyor. Kongre aslında bu madde ile Ulusal bir hal kazanmıştır)
2. Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı, millet hep birlikte direniş ve savunmaya geçecektir. (Ülkenin saldırılara karşı topyekun mücadele edeceği, birlik ve beraberlik sağlanacağı anlaşılmaktadır)
3. Doğu illerinin ve bütün vatanın bağımsızlığı, Osmanlı tarafından sağlanamazsa, geçici bir hükümet kurulacaktır. Bu hükümet milli bir kongre tarafından seçilecek, kongre toplanmışsa seçimi Temsil Heyeti yapacaktır.( Artık Osmanlı’nın ülkeyi temsil gücünün kalmadığı, İstiklal mücadelesi Temsil Heyeti tarafından yürütüleceği vurgulanıyor) 
4. Kuva-yi Milliyeyi etkin, milli iradeyi hakim kılmak esastır. (Bu madde ile hem halkın direnişe katılması sağlanıyor, hemde ilerde kurulacak cumhuriyetin temelleri atılmıştır)
5. Hrıstiyan azınlıklara siyasi hakimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozucu haklar ve ayrıcalıklar verilemez. Ancak bu azınlıkların can, mal ve ırzları her türlü saldırıdan korunacaktır. ( Kapitülasyonlara ilk kez karşı geliniyor)
6. Manda ve himaye kabul edilemez. (Her alanda Tam bağımsız bir Türkiye vurgusu yapılmıştır)
7. Milli Meclis derhal toplanmalı, hükümetin çalışmaları meclis denetimi altına girmelidir.( Halk iradesiyle ve denetimiyle yönetilen bir Türkiye vurgusu yapılmıştır)

Erzurum Kongresinde Alınan Kararların Önemi Nedir?

  • Mandanın ve himayenin tamamen reddedilmesi, ilk kez tam bağımsız bir yeni bir ülkenin kurulacağına işaret ediyor.
  • İlk kez milli sınırlardan bahsedilmiş, Misak-ı Milli’nin temelleri atılmıştır. Mondros Ateşkes Antlaşmasının imzalandığı anda Türk vatanı olan topraklarının parçalanamayacağı belirtilmiştir.
  • İlk başta bölgesel bir amaçla toplanmasına rağmen aldığı kararlar bakımından ulusal bir kongredir.
  • Erzurum Kongresi Sivas kongresi için bir ön hazırlık kongresi niteliğindedir.
  • İlk kez Temsil Heyeti oluşturuldu.Bu heyetin başkanı Mustafa Kemal seçilmiştir. Bu Temsil Heyeti bir hükümet gibi davranacaktır. (Temsil Heyeti çalışmalarına TBMM açılana kadar devam edecektir)
  • Erzurum Kongresinin başka bir önemi de Batı Anadolu’da Yunan kuvvetlerine karşı mücadele eden Kuva-yi Milliye üzerinde büyük moral ve motivasyon etkisi gösterdi.
  • Erzurum Kongresi Mustafa Kemal’in sivil olarakkatıldığı ilk yerdir.

Author: yenidünya

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir