Kategori arşivi: Gelişim Psikolojisi

Gelişim psikolojisi kpss konu anlatımı

Psikolojinin Alt Dalları

Merhaba Gelişim Psikolojisi konularından olan psikolojinin alt dallarına bakacağız. Psikolojinin güzide bir alt alanı olan gelişim psikolojisine bakıyoruz. Gelişim Psikolojisi döllenmeden başlayarak ölüme kadar insanda meydana gelen değişimi ve gelişmeleri inceler. Psikolojinin alt dalları ise çok çeşitlidir ve hepsinin amacı farklıdır.

İlgili yazı olan Psikolojide temel yaklaşımlar isimli yazıyı okumak için tıklayın.

Deneysel Psikoloji

Deneysel alanda ilk psikoloji çalışmaları genelde duyum süreci ve psikomotor davranışlar üzerinde yapılmıştır. Bu günlerde ise artık davranışlar deneysel yöntemler ile araştırılmaktadır. Özel laboratuvarda çok fazla yapılan deneysel psikoloji araştırmaları daha çok insan davranışları üzerinde durmaktadır. Bazı psikolog insanlar da insan ve hayvan davranışlarını karşılaştırmaktadır.

Eğitim Psikolojisi

Bir öğrencinin öğrenme ortamlarının verimli hale getirilmesi ve eğitimin uygulanması üzerine araştırma yapan ve psikolojinin alt dalları arasında en önemliler arasında yer alan dallardan birisidir. Çünkü Kpss de Gelişim Psikolojisi soruları içerisinde bizim en çok muhatap olacağımız alanlardan birisidir. Gelişim, öğrenme, ruh sağlığı gibi alanlar üzerinde duran eğitim psikolojisi alt dalı eğitim ile ilgili teknik ve yöntemleri öğrencilerin eğitim ortamına uygulamakla ilgilenmektedir.

Klinik Psikoloji

Klinik psikoloji bilim teori ve uygulamayı birleştirerek Ruh Hastalıkları ve sorunları anlama tahmin etme ve tedavi etmeye çalışır 

Klinik psikoloji insan işleyişinin Düşünsel duygusal biyolojik psikolojik sosyal ve davranışsal açılardan ve tüm yaşlarda kültürlerde ve tüm sosyoekonomik seviyelerde inceler.

Ülkemizde klinik psikolog tanımı 1219 sayılı kanun ek 13. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre klinik psikolog, psikoloji veya psikolojik danışma ve rehberlik bölümlerinden klinik psikoloji lisans eğitimi üzerine klinik ortamlarda gerekli pratik uygulamaları da içeren klinik psikoloji yüksek lisans eğitimi almış kişi veya diğer lisans eğitimleri üzerine psikoloji veya yine klinik psikoloji yüksek lisansı ek olarak da klinik psikoloji doktorası yapan sağlık meslek mensubu kişilerdir.

Psikoterapi anlamında da daha fazla eğitim olan klinik Psikologlar ruhsal hastalıkları sadece biyolojik değil İnsanların hem biyolojik hem psikolojik hem de sosyal yönlerini ve bunların çevre etkileşimi sonucu olarak görürler.

Endüstri ve Örgüt Psikolojisi

Endüstri ve örgüt psikolojisi psikoloji biliminin bulgularını iş hayatı da uygulanmasıdır. Psikolojinin alt dalları içinde yer alır.

  • Bu alanın amacı insan davranışı hakkındaki bilgi ve bilim geliştirerek çalışan insanların ve onların çalıştıkları kurumların haysiyet ve performansların geliştirilmesidir.
  • Endüstri ve örgüt psikologu üniversitelerin tercihen psikoloji bölümlerinden ya da herhangi bir başka bölümden mezun olduktan sonra Endüstri ve örgüt psikolojisi alanında yüksek lisans veya doktora yapan uzmana denir.

Sosyal Psikoloji

Bazılarımız insanlarla daha iyi anlaşırken bazılarımız ise insanlar ile anlaşamayız. Kimi liderler büyük grupları arkalarından sürükleyebilir bazıları ise bunu başaramaz. Bazı insanlar şiddete daha yakın olur bazıları da ön yargıları vardır. İşte bu gibi durumlara sosyal psikoloji cevaplar arar.

  • Psikolojinin alt dalları içinde yer alan sosyal psikoloji düşünce duygu ve davranışların başka insanların gerçek hayali ya da ihmal edilen varlıklarından nasıl etkilendiğini araştır.
  • Sosyal psikoloji ve sosyoloji aynı şey değildir.
  • Sosyal psikoloji daha çok küçük insan grupları ve bunlar arasındaki bireylerin etkileşimleri odaklanırken. Sosyoloji ise daha büyük insan grupları ya da toplumlara bakar.
  • Sosyal psikoloji ile antropolojide aynı şey değildir. Antropoloji daha çok kültür, yaşayış gibi genel açılardan ele alarak bunları zaman içinde inceler.
  • Sosyal psikolog dediğimiz kişi tercihen üniversitelerin psikoloji bölümünden ya da herhangi başka bölümden mezun olduktan sonra sosyal psikoloji alanında yüksek lisans ve doktora yapmış olan uzmana ne denir.

Bilişsel Psikoloji

Aslında şu anda bile bilişsel süreçleriniz birçok bir işlem gerçekleştiriyor. Sayfayı kapatayım mı yoksa okumaya devam edeyim gibi düşünceler beyninizde şu anda bile yer ediyor. İnsan zihnini sadece psikoloji değil, bilgisayar bilimleri, dilbilim, zihin felsefesi, bilişsel antropoloji ve nörobilim gibi bilimlerde inceler. İşte bütün bu bilimlerin çoğunluğuna bilişsel bilimler denir.

  • Bilişsel psikoloji de bu bilimler arasında yer alır ve psikolojinin alt dalları içinde yer alır.
  • Algı, hafıza, hayal etmek ve problem çözme gibi işlemlerin tümüne genel olarak biliş diyoruz.
  • Bilişsel psikoloji de işte bugün işleri inceleyen psikolojinin alt dalıdır.
  • Bilişsel psikologlar tercihen psikoloji bölümünden lisans mezunu olduktan sonra bilişsel psikoloji alanında yüksek lisans ve doktora yapmış olan uzmanlarıdır.

Sağlık Psikolojisi

Sağlık psikolojisi; sağlık geliştirilmesi, hastalıkların önlenmesi ve rehabilitasyon ile ilgili davranışları inceleyen psikolojinin alt alanıdır.

Sağlık psikolojisini daha iyi anlamak için sağlık tanımının yıllar İçinde nasıl değiştiğini bakalım. Örneği Eskiden Biyomedikal model adı verilen geleneksel bir görüş vardı bu görüşe göre hastalıklar sadece biyolojik süreçlerdir bu modele göre bir hastalığınızın bulunmaması sağlıklı olduğunuz anlamına gelir.

20. Yüzyıl boyunca ya Modern tıbbın ve ilaçların gelişmesine çok katkısı olmasına rağmen bu model yerine günümüzde başka bir görüşe bırakmıştır. Biyopsikososyal model adı verilen bu yeni görüşe göre hastalıklara daha bütüncül bir açıdan bakılır. Biyolojik psikolojik ve sosyal etmenlerin bütünü bir bireyin sağlıklı olmasını sağlıyor. Bu şekilde ele alırsak sağlık alanında davranışların ne kadar önemli olduğu ortaya çıkıyor. Davranışları inceleyen bilim de psikoloji olduğu için sağlık psikolojisi diye bir alan ortaya çıkmış.

Trafik Psikolojisi

Türkiye’de ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarının nedenlerinin başında %86 ile sürücü kaynaklı hatalar geliyor. Psikolojinin alt dalları arasında yer alan trafik psikolojisine yakından bakalım.

Peki bu hatalar nasıl önlenebilir? İnsanlar neden kurallara uymuyor? Trafik neden bu kadar çok stres yaratıyor? Tüm Bu soruların cevaplarını trafik psikolojisi inceler.

  • Trafik ve Ulaşım psikolojisi, psikolojinin uygulamalı alt dallarından biridir.
  • Yaya ve sürücülerin trafikteki davranışlarını altında yatan psikolojik süreçleri inceler.
  • Başlıca amacı trafik kazalarını ve bu kazalarının sonucundaki ölümleri en aza indirebilmektir.
  • Trafik psikolojisinin çalışma alanları arasında, sürücülerin araç sürme eylemi sırasındaki algı dikkat seviyeleri ve araç sürme sırasındaki sürücünün kişiliği, risk alma davranışı ve sürücülerin tutum ve duyguları sayılabilir.

Spor Psikolojisi

Tuttuğunuz takımın yeni transferi neden eski takımındaki kadar başarılı olmadı? Devre arasında ne oluyor da kaybeden takım sonra bir anda kazanmaya başlıyor? Spor yapmak çocuklara gerçekten iyi geliyor mu? İşte tüm bu sorular ile psikolojinin alt dalları içinde yer alan spor psikolojisi ilgilenir.

  • Egzersiz psikolojisi ile yakın alanlar olsalar da birbirlerinden farklı psikoloji dallarıdır.
  • Spor psikolojisi zihinsel ve fiziksel olarak sağlıklı bireylere sporda olan hedeflerine ulaşması için onlara yardım eder.
  • Genelde egzersiz psikolojisi normal bir bireyin daha da sağlıklı olmasına yardım etmek için egzersize yöneltilmesiyle ilgili çalışmalar yapar.

Psikolojide Temel Yaklaşımlar

Eğitim bilimleri kpss Gelişim Psikolojisi konularından olan Psikolojide Temel Yaklaşımlar. Psikolojide ortaya atılan yedi farklı yaklaşım, karşılaştığımız günlük sorunlarımızın çözümünde insanlığa büyük ölçüde yardımcı oldu. Bu yedi farklı yaklaşım, kendimizi ve içinde yaşadığımız dünyanın bizi nasıl etkilediğini anlamak için tüm farklı alanlardaki psikoloji ve bakış açılarıyla ilgilenmektedir. 

Psikologlar tüm hayatlarını bu iki şeyi bir dizi farklı şekilde anlamaya adamışlardır, bu yüzden psikoloji de farklı yaklaşımlar ortaya atılmıştır. Bu bakış açıları mükemmel değildir ve zaman zaman kesinlikle tek taraflı gözükmektedir, ancak bu teorileri geçersiz saymamaktadır. Bu görüşler, bireysel gerçeklerimize içgörü, perspektifler ve daha derin bir bakış sunarak dünya çapında birçok insanın hayatını iyileştirmiştir. Psikolojide temel yaklaşımlar yazısı, bu yaklaşımların her birinin özetleridir ve gerçekliği anlama girişimi hakkında ana fikir vardır. 

1960’lı yıllarda bu yaklaşımlar, bugün psikoloji olarak bildiğimiz şeylerin simgesi ve yapısı oldu ve uzun süre olmaya devam edecek. Aşağıda psikolojiye yönelik 7 yaklaşımı görebilirsiniz.

Psikoloji Nedir?

  • Psikoloji bilimi, insan hakkındaki düşünce, duygu ve davranışların bilimsel bir araştırma serüvenidir .  
  • Psikolojideki yedi temel yaklaşım olarak psikodinamik, davranışsal, bilişsel, biyolojik, hümanist , evrimler arası ve kültürler arası yaklaşımdır .  
  • Her yaklaşımın farklı bir bakış açısı vardır. Yaptıklarınızı neden yaptığınıza dair kendi görüşünü açıklar.

Psikoloji Yaklaşımları

1. Psikodinamik Yaklaşım

Psiko dinamik yaklaşım, Sigmund Freud’un çalışmalarından başladı. Bu, bilinçdışı zihnin rolünü, genç ve yaşlı farklı yaşam deneyimlerini ve insanların davranış biçimlerini açıklayan ilişkileri vurgulayan psikoloji ve insan davranışlarının görünümüdür. Bu yaklaşım aynı zamanda belirli bireylerin dünyayı nasıl gördüklerini ve düşünce biçimlerini nelerin değiştirmiş olabileceğini daha iyi anlamaya çalışarak insanların akıl hastalıklarını tedavi etmek için de kullanıldı. Freud‘un Çalışması, zihni farklı şeylerle uğraşmak için kullanılan üç farklı kategoriye koymasına izin verdi, bunlar id, Ego ve süperego. Bunlar psikanalizin psikoloji ile ilgili çok popüler bir yol haline gelmesine izin verdi, materyalini 1800’lerin sonunda yayınlamaya başladı.

2. Davranışçı Yaklaşım

Davranışsal psikoloji öğrenme sürecine ve öğrenme davranışına odaklanan bakış açısı sunmuştur. Bu Davranışçılık, insanların veya hayvanların çevreleri tarafından kontrol edildiği bir şekilde düşünülür. Bu, uyaran adı verilen Çevresel etkilerin davranışı özellikle nasıl etkilediğidir. Yaklaşım, bir şeyleri öğrenme şeklimiz ve özellikle bu bilgiyi nasıl sakladığımızla ilgilenmiştir. Bu bilgi, tedaviler ve terapi gibi şeylerle, en önemlisi akıl sağlığı olan bir dizi farklı şeye uygulamamızı sağlar.

3. Bilişsel Yaklaşım

1960’larda bilişsel psikoloji olarak bilinen yeni bir bakış açısı ortaya çıkmaya başladı. Bu psikoloji alanı hafıza, düşünme, problem çözme, dil ve karar verme gibi zihinsel süreçlere odaklanır. Jean Piaget ve Albert Bandura gibi psikologlar tarafından çıkarılan bu bakış açısı son yıllarda muazzam bir şekilde popülerlik kazandı. Kpss psikoloji yaklaşımlarında çıkmaktadır.

Bilişsel psikologlar genellikle bilginin nasıl elde edildiğini, işlendiğini, saklandığını ve kullanıldığını kavramsallaştırmak için insan zihnini bir bilgisayarla karşılaştıran bir bilgi işleme modeli kullanırlar.

4. Biyolojik Yaklaşım

Psikolojinin temel yaklaşımları Biyolojik yaklaşım, Bu psikoloji çalışması genetiğe ve genlerimizin bir ürünü olduğumuza ve başka hiçbir şeye odaklanmıyor. Bu yaklaşım, düşüncelerimizi, davranışlarımızı ve davranışlarımızı incelerken psikolojiye biyolojik lensler aracılığıyla bakar. Bu yaklaşım bilim tarafından desteklenmektedir ve iddiaları destekleyecek çok sayıda kanıt içermektedir ve bu da onu psikoloji açısından güçlü bir bakış açısı haline getirmektedir. 

Bu yaklaşım, kalıtımın önemi ve beyin, sinir sistemi ve bağışıklık sistemi gibi şeylerin davranışınızı olumsuz yönde etkileyebilecek şeylerden nasıl bahsedildiğinden bahseder. Teknoloji genişledikçe, bu yaklaşımı yalnızca psikolojik çalışma alanında çok etkili olan daha güçlü kanıtlarla destekleyen anatomimize daha derinlemesine bakmamızı sağladı.

5. Kültürler Arası Yaklaşım

Kültürlerarası yaklaşım, insanların içinde yaşadığı farklı kültürleri inceler ve bu ortamların bireylerin davranışlarını ve karar verme süreçlerini nasıl etkileyebileceğini inceler. Bu yaklaşım yenidir ve diğer 6 psikolojiye yaklaştığı sürece ortada değildir, ancak yine de insan davranışını daha iyi anlamada büyük bir rol oynamaktadır ve çok önemlidir.

Psikolojide kültürel farklılıkların ve bunların davranışlarını nasıl etkilediğinin birçok örneği olmuştur, ayrıca diğer kültürlerin içinde kültürleriniz vardır. Örneğin Amerikan kültürü var, ancak bir eritme potası olduğumuz için Amerikan kültürü içindeki farklı insan türleri arasında daha küçük kültürlere sahibiz ve davranışlarımızda ve günlük karar vermemizde büyük rol oynuyor.

6. Evrimsel Yaklaşım

Evrimsel psikoloji, evrimin fizyolojik süreçleri nasıl açıkladığı üzerine odaklanmaktadır. Psikologlar ve araştırmacılar, doğal seleksiyon da dahil olmak üzere evrimin temel prensiplerini alırlar ve psikolojik olaylara uygularlar. Bu bakış açısı, bu zihinsel süreçlerin evrimsel bir amaca hizmet ettikleri için var olduğunu gösterir – hayatta kalma ve üremeye yardımcı olurlar. Psikolojide temel yaklaşımlar içerisindedir.

7. İnsancıl Yaklaşım

Bu yaklaşım, bireye bütün bir kişi olarak bakan psikolojinin perspektifidir. Psikolojinin Davranışsal ve psikanaliz bölümlerinin aksine ortaya çıkmaya başladı. Bu yaklaşım 1950’lerde ortaya çıktı ve bireylerin davranışlarına gözlem yoluyla ve belirli bir kişinin hayatı nasıl gördüğüne bakmaya karar verdi. Bu yaklaşım, psikoloji dünyasındaki birçok farklı alanı genişletti ve psikologlara hastaları nasıl tedavi edecekleri ve onlarla nasıl başa çıkacakları hakkında birçok yeni fikir verdi. Psikolojide temel yaklaşımlar içerisinde bulunmaktadır.